Jura – rauw, eigenzinnig en totaal anders
De wijnstreek Jura ligt in het oosten van Frankrijk, tegen de grens met Zwitserland. Het is een kleine regio, smal en langgerekt tussen de bergen, maar met een enorme eigen identiteit. De streek staat bekend om oxidatieve witte wijnen en bijzondere druivenrassen.
Voor wijnliefhebbers is het een streek die je of meteen begrijpt of pas na een paar glazen begint te waarderen. Juist dat maakt Jura interessant. Het is geen regio die probeert iedereen te plezieren; het is een regio met een duidelijke stijl.
Voor wie wijnhuizen wil bezoeken, nieuwe stijlen wil ontdekken en een minder toeristische wijnstreek zoekt, is Jura een verrassend mooie bestemming.
Wat moet ik weten over Jura wijnen?
Welke subregio’s zijn er?
Hoewel de Jura klein is, bestaat de streek uit meerdere appellaties met elk een eigen karakter. De belangrijkste zijn Arbois, Arbois-Pupillin, Côtes du Jura, L’Étoile en Château-Chalon.
Arbois is historisch gezien het centrum van de wijnbouw. Veel wijnhuizen zijn hier gevestigd en Arbois voelt dan ook echt aan als een wijndorp. Pupillin ligt er vlak naast en staat bekend als het “Ploussard-hoofdstadje”, omdat die druif hier zo goed gedijt.
Côtes du Jura is geografisch het grootst en strekt zich uit over bijna de hele streek. L’Étoile is een kleine appellatie die zich specialiseert in witte wijnen. Château-Chalon draait vrijwel volledig om één wijn: Vin Jaune, de beroemde oxidatieve wijn gemaakt van Savagnin.
Door de kalkrijke bodems en het relatief koele klimaat heeft elke subregio een eigen nuance, ondanks de kleine afstanden tussen de dorpen.
Welke wijnen en druiven vind je in Jura?
De Jura produceert een verrassend breed spectrum aan wijnen met een klein maar karaktervol druivenpalet erachter.
De meeste bezoekers kennen de streek vanwege Vin Jaune. Deze wijn rijpt meer dan zes jaar onder een gistlaag, vergelijkbaar met sherry, maar dan zonder versterking. Het resultaat is een krachtige wijn met aroma’s van walnoot, curry en gedroogd fruit. De belangrijkste druif hierachter is Savagnin, die krachtige, aromatische wijnen met veel structuur levert.
Daarnaast worden er ook frisse witte wijnen gemaakt van Chardonnay en Savagnin, vaak met veel mineraliteit en een zilt randje. In de Jura is Chardonnay wat strakker en mineraler dan in Bourgogne.
Bij de rode druiven kom je vooral Poulsard, Trousseau en Pinot Noir tegen. Poulsard geeft lichte, bijna transparante rode wijnen. Trousseau heeft meer structuur en kruidigheid, terwijl Pinot Noir de meest herkenbare stijl oplevert. Ze passen goed bij de moderne trend van lichtere rode wijnen met weinig hout.
Tot slot zijn er nog een paar bijzondere specialiteiten:
- Vin de Paille – een zoete wijn van gedroogde druiven
- Crémant du Jura – mousserende wijn die steeds populairder wordt
- Macvin du Jura – een aperitiefwijn van druivenmost en marc
- Marc du Jura – een gestookte druivenbrandewijn, vaak als digestief
Het leuke is dat veel producenten experimenteren met verschillende stijlen: van klassiek oxidatief tot modern en fris. Voor zo’n kleine regio is de variatie indrukwekkend.
Hoe duur zijn Jura wijnen?
Jura was lange tijd een relatief betaalbare wijnstreek. Dat is de laatste jaren veranderd. Door de groeiende populariteit, vooral onder sommeliers en wijnbars, zijn de prijzen flink gestegen. Bekende producenten zijn vaak snel uitverkocht.
Voor een eenvoudige Côtes du Jura of Crémant du Jura betaal je nog steeds €12 tot €20 per fles. Vin Jaune is het duurst. Een clavelin begint rond de €40 en loopt bij bekende producenten en oudere jaargangen al snel op tot €90 of meer. Dat komt door de lange rijping en de kleine productie.
Welke typische streekgerechten mag ik niet missen?
De keuken van de Jura is stevig en bergachtig. Dat past goed bij de krachtige wijnen van de streek.
Een klassieker is coq au vin jaune, kip gestoofd in Vin Jaune met morilles. Deze combinatie laat perfect zien hoe de lokale keuken en wijn elkaar versterken. Comté-kaas hoort ook bij de streek. Deze kaas rijpt soms jarenlang en combineert verrassend goed met zowel Savagnin als Vin Jaune.
Andere typische gerechten zijn saucisse de Morteau (gerookte worst), fondue met Comté, gratins met lokale kaas en forel uit de bergstromen. In veel dorpen vind je kleine restaurants waar deze gerechten nog traditioneel worden bereid.
Welke wijnervaringen mag je niet missen in Jura?
Het dorp Arbois is een goed startpunt. Hier liggen veel wijnhuizen op loopafstand en kun je makkelijk verschillende stijlen vergelijken. Zelf kwamen we via Arbois bij een aantal wijnhuizen terecht, waaronder Domaine André et Mireille Tissot (van Stéphane Tissot) en Domaine Jacques Tissot. Twee aparte wijnhuizen van verschillende takken van dezelfde familie.
Ook een bezoek aan Château-Chalon is de moeite waard. Het dorp ligt hoog boven de wijngaarden en heeft een spectaculair uitzicht over de streek. Bij de meeste producenten die er Vin Jaune maken, proef je gewoon de hele wijnlijn mee, inclusief die Vin Jaune.
Zijn er lokale gebruiken of tradities rond wijn?
De Jura heeft een rijke wijntraditie. De bekendste is La Percée du Vin Jaune, een jaarlijks festival waarbij de nieuwe Vin Jaune officieel wordt geopend. Het evenement verhuist ieder jaar naar een ander dorp en trekt duizenden wijnliefhebbers. Bezoekers kunnen overal proeven en de nieuwe jaargang ontdekken.
Praktische tips voor je wijnreis
Hoe ver rijden vanuit Nederland?
Vanuit Nederland rijd je in ongeveer 7 tot 8 uur naar de Jura. De meest gebruikelijke route loopt via Luxemburg, Metz en Besançon. De streek ligt relatief dicht bij Zwitserland, waardoor het ook makkelijk te combineren is met een reis door de Alpen of richting Italië.
Zijn de reisroutes te combineren met andere wijnstreken?
De Jura ligt op een interessante plek tussen meerdere wijnregio’s. De meest logische combinatie is met de Bourgogne, dat slechts een uur rijden verder ligt. Veel reizigers combineren bijvoorbeeld Beaune met een paar dagen Jura.
De Elzas ligt wat verder, maar is ook goed te combineren. Reken op zo’n 2,5 tot 3 uur rijden naar Eguisheim.
Ook Savoie en de relatief onbekende Bugey liggen dichtbij. Daarmee maak je een mooie wijnroute langs verschillende Alpenregio’s.
Onderweg vanuit Nederland is de Champagne ook een leuke tussenstop. Zelf braken we de rit op met een avond Champagne, zodat je niet in één keer de hele afstand naar de Jura hoeft te rijden.
Waar kan ik het beste slapen / wat is een handige uitvalsbasis?
Voor een wijnreis zijn Arbois en Poligny de meest praktische en gezelligste slaapplaatsen.
Arbois is levendig en ligt midden in de wijngaarden. Veel wijnhuizen hebben een winkel in het dorp zelf, waardoor je te voet meerdere wijnhuizen kunt bezoeken. Poligny is iets rustiger, maar centraal gelegen en staat bekend als de hoofdstad van de Comté-kaas.
Voor wie echt tussen de wijngaarden wil slapen zijn er veel chambres d’hôtes bij wijnhuizen. Reserveer wel op tijd: de Jura is klein en in het hoogseizoen snel volgeboekt.
Wat is de beste tijd van het jaar voor een wijnreis naar Jura?
Het voorjaar en de vroege herfst zijn ideaal. In mei en juni staan de wijngaarden vol in het groen en is het relatief rustig. In september en oktober hangt er vaak een gezellige drukte rond de oogst.
De winter kan ook interessant zijn, vooral rond het festival van Vin Jaune, maar sommige wijnhuizen zijn dan minder makkelijk te bezoeken.
Welke bezienswaardigheden zijn er in Jura?
Naast wijn heeft de streek ook veel natuur. Het Regionaal Natuurpark Haut-Jura is populair bij wandelaars en fietsers. De regio staat bekend om bossen, kalkstenen kliffen en bergmeren. De watervallen van Hérisson zijn een bekende trekpleister.
In Arbois kun je het huis van Louis Pasteur bezoeken, waar hij onderzoek deed naar wijn en gisting.
Het Fort des Rousses is ook een leuke ervaring: in de kelders van dit fort laat JuraFlore duizenden wielen Comté rijpen. De rondleiding is wel in het Frans, maar je krijgt er een Engelse hand-out bij.
Waarom Jura een verrassend goede wijnreis is
De wijnen zijn eigenzinnig, de druiven uniek en de tradities soms eeuwenoud. Tegelijk is het een rustige streek waar je nog relatief makkelijk bij kleine wijnhuizen binnenloopt.
Voor wie al eens in Bordeaux, Bourgogne of Rioja is geweest en nu iets anders wil ontdekken, is de Jura een mooie volgende stap. Een regio waar wijn nog echt iets eigens heeft: rauw, karaktervol en totaal anders.
Salut en veel plezier!
